Υπόμνημα θέσεων και προτάσεων της Περιβαλλοντικής Κίνησης Θάσου για τον χωροταξικό σχεδιασμό.

Υπόμνημα θέσεων και προτάσεων της Περιβαλλοντικής Κίνησης Θάσου για τον χωροταξικό σχεδιασμό.

 

logo mail

Προς: Υπουργείο ΠΕ.Κ. Α.

κοιν.: Δήμος Θάσου

Η Περιβαλλοντική Κίνηση Θάσου αισθάνεται την ανάγκη να πάρει θέση και να υποβάλει τις προτάσεις της, προς τις υπηρεσίες του υπουργείου για τον χωροταξικό σχεδιασμό που αφορά το νησί της Θάσου. Οι προτάσεις αυτές έχουν εκτεθεί κατ ιδίαν, στα υπεύθυνα στελέχη του ΥΠΕΚΑ που επισκέφτηκαν το νησί και το παρακάτω κείμενο αποτελεί μια συνοπτική περιγραφή αυτών των θεσεών μας. Εντάσσονται στα πλαίσια των προτάσεων που έχουν διατυπωθεί από την συντονιστική επιτροπή πολιτών και φορέων του νησιού για έναν χωροταξικό σχεδιασμό της Θάσου στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης.

Η Θάσος διαθέτει μια σειρά προστατευόμενων περιοχών που θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν στον χωροταξικό σχεδιασμό του νησιού. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς πέρα από την ποιότητα ζωής των ίδιων των κατοίκων ο τουρισμός είναι η κύρια ενασχόληση τους και το φυσικό περιβάλλον ο κύριος πόλος έλξης των τουριστών και το συγκριτικό πλεονέκτημα του νησιού έναντι άλλων ανταγωνιστικών προορισμών. Άλλωστε στόχος της μελέτης του Περιφερειακού Χ.Σ. είναι η αειφόρος ανάπτυξη και η επίτευξη αυτού του σκοπού σύμφωνα με την ίδια την μελέτη της ΠΑΜΘ θα έρθει μέσα από την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που έχει ο τόπος μας (π.χ. αρχαιολογικά, πολιτισμικά, αρχιτεκτονικά ).

Τα καθεστώτα προστασίας του περιβάλλοντος στο νησί είναι τα παρακάτω:

  •  Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR1150012 Θάσος (Όρος Υψάριο και παράκτια ζώνη) και νησίδα Ξηρονήσι»

  • GR1150008 Όρμος Ποταμιάς – Ακρωτήριο Πύργος έως Νησίδα Γραμβούσα» με έκταση 344,98 εκτάρια, ΦΕΚ 1289/Β/98) ως Α’ προτεραιότητας υποθαλάσσιος οικότοπος

  • Δύο καταφύγια άγριας ζωής ένα στο όρος Υψάριο (672/Β/01-06-01  ) που περιλαμβάνει και το παρθένο κεδρόδασος καθώς και την κορυφογραμμή του νησιού όπου βρίσκονται τα αιωνόβια δένδρα Ίταμου και το δεύτερο στην περιοχή Καλλιράχης – Μαριών (744/Β/76 )

  • Τις περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλους Αλυκή Θάσου (AT5011003 ), Αρχαία Θάσος (AT5011001), Αστρίς Θάσου (AT50110027), Κοίνυρα Θάσου (AT50110028), Παναγία Θάσου (AT5011002)

  • Την Θαλάσσια περιοχή του κόλπου Καβάλας και Θάσου (GR250), η οποία έχει χαρακτηριστεί περιοχή σημαντική για τα θαλασσοπούλια και αναμένεται η ένταξη της στις νέες περιοχές των θαλάσσιων Νατούρα που πρόκειται να θεσμοθετηθούν. (Η διαβούλευση τελείωσε τον περασμένο Δεκέμβρη).

Όλες οι παραπάνω περιοχές, η κάθε μια για τους δικούς της λόγους, έχουν ιδιαίτερη αξία και θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη ώστε να προστατευθούν από την αλόγιστη χρήση.

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι κρίνεται απαραίτητο να εμπλουτιστεί η ζώνη ειδικής προστασίας του νησιού GR1150012 η οποία έχει χαρακτηριστεί έτσι με αμιγώς ορνιθολογικά κριτήρια με τα στοιχεία της βιοποικιλότητας που αναδείχθηκαν από τις επιστημονικές μελέτες του πρώτου σχεδίου Νατούρα (Ενδημικά είδη, Κεδρόδασος, Αιωνόβια δένδρα Ίταμου, Ερπερτοπανίδα…). Αυτή η μελέτη ήταν μια από τις 5 στην Ελλάδα που ποτέ δεν υλοποιήθηκαν από τις 200 περίπου που τελικά μπήκαν στο πρώτο δίκτυο ‘Νατούρα’.

Θα θέλαμε να τονίσουμε κάποια ιδιαίτερα σημεία όλων αυτών των περιοχών και του νησιού γενικότερα.

  1. Το Κεδρόδασος στο Θεολόγο του είδους Uniperus exelsa (Βρίσκεται στην λίστα  του  π.δ. 67/1981 (Α’ 23) Περί προστασίας της αυτοφυούς χλωρίδας και της άγριας πανίδας). μια περιοχή περίπου 7.000 στρεμμάτων που αποτελεί μοναδικό μνημείο της φύσης.

  2.  Τις βραχονησίδες Παναγία και Θασσοπούλα που φιλοξενούν την μεγαλύτερη αποικία στην Ελλάδα και μάλλον στην Μεσόγειο του απειλούμενου είδους Θαλασσοκόρακας (Phalacrocorax aristotelis). Ο Θαλασσοκόρακας είναι πολλή ευαίσθητος την αναπαραγωγική περίοδο σε οχλήσεις και διαταραχές στην τροφοληψία και οι θέσεις φωλιάσματος πρέπει να προστατεύονται θεσμικά και αυστηρά.
    Η Περιβαλλοντική Κίνηση προτείνει την απαγόρευση οποιασδήποτε δραστηριότητας στις Βραχονησίδες Παναγία και Θασσοπούλα και την θεσμική τους θωράκιση μέσω του χωροταξικού. Οι μόνες δράσεις που θα μπορούσαν να επιτρέπονται είναι η παρατήρηση των σπάνιων ειδών της ορνιθοπανίδας από την Θάλασσα όλον τον χρόνο από απόσταση και η επίσκεψη στις βραχονησίδες μόνον μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου (Ιούνιος).

  3.  Ορεινός όγκος – Όρος Υψάριο.  Από την Κορυφή του Τρίκορφου και μέχρι το ύψωμα προφήτης Ηλίας του Πρίνου, μια μεγάλη οροσειρά ουσιαστικά κόβει το νησί στα δύο. Η οροσειρά περιλαμβάνει και την ψηλότερη κορυφή του νησιού και τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και περισσότερο γνωστή και παρατηρείται μεγάλη εισροή επισκεπτών και συγκέντρωση δράσεων οικοτουρισμού, αθλητισμού, αστροπαρατήρησης αλλά και έρευνας στα πλαίσια της οποίας έχουν καταγραφεί σπάνια λουλούδια και φυτά, ενδημικά είδη και υποείδη φυτών, αλλά και τα μοναδικά σε ομορφιά αιωνόβια δένδρα Ίταμου, που φαίνεται να είναι από τα αρχαιότερα δένδρα του νησιού. Στους πρόποδες των γκρεμών βρίσκεται και το μοναδικό ελατόδασος του νησιού.

  4. Οι πεζοπορικές διαδρομές, η ορειβασία με σημείο αναφοράς το καταφύγιο του ορειβατικού συλλόγου και την κορυφή του Υψάριου. Ο διεθνής αγώνας ορεινής ποδηλασίας που γίνεται κάθε χρόνο στην περιοχή τα τελευταία 13 χρόνια με σημαντική προσέλευση αθλητών απ όλα τα Βαλκάνια και ο Μαραθώνιος ορεινού τρεξίματος είναι αθλητικές δραστηριότητες που μπορούν να προάγουν τον εναλλακτικό τουρισμό εφόσον δημιουργήσουμε κάποιες βασικές υποδομές. Η πρόταση για κατασκευή  ποδηλατόδρομου που θα συνδέει τους οικισμούς του νησιού μεταξύ τους είναι κάτι που μπορεί να κάνει την Θάσο ξεχωριστή σε όλη την νησιωτική Ελλάδα και στις προτιμήσεις χιλιάδων τουριστών που έχουν σαν επιλογή τους το ποδήλατο για την γνωριμία με τον τόπο και παρουσιάζουν κάθε χρόνο αυξητική τάση, σε όλη την Ευρώπη.

Υπάρχουν επίσης κι άλλες δράσεις που στοχεύουν προς την ίδια κατεύθυνση όπως είναι η χάραξη αναρριχητικών πεδίων, καταδυτικού τουρισμού, κωπηλασίας και ιστιοπλοΐας.

  1.  Η Βάλτα του Πρίνου που βρίσκεται περίπου 2,7 χιλιόμετρα βόρεια – βορειοανατολικά του οικισμού Πρίνος, στη Θάσο και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους του Αιγαίου (Κατσαδωράκης & Παραγκαμιάν 2007). Πρόκειται για ένα υγροτοπικό σύστημα έκτασης 271 στρεμμάτων που στο παρελθόν συνδεόταν με το μεγαλύτερο σε έκταση έλος στα δυτικά (THA005-Βάλτα Πρίνου) συνιστώντας ένα ενιαίο εκτεταμένο έλος (>1000 στρμ.).Η περιοχή εντάχθηκε στο δίκτυο Νατούρα λόγω της σημαντικότητας της για τα μεταναστευτικά πουλιά αλλά και σαν σημαντικό σημείο τροφοληψίας διάφορων αρπακτικών που τον χρησιμοποιούν για τον σκοπό αυτό. Είναι το μοναδικό σημείο του νησιού όπου φωλιάζουν Φαλαρίδες και Νερόκοτες ενώ κατά την μετανάστευση μπορεί να παρατηρήσει κανείς σχεδόν καθημερινά διάφορα είδη Ερωδιών. Τμήματα της Βάλτας είναι το μοναδικό πλέον δείγμα τυπικού νησιωτικού υγροτοπικού συστήματος στη Θάσο και κρίνεται απαραίτητο να προστατευτούν μέσα από τον νέο χωροταξικό σχεδιασμό.

  1.  Ελαιώνες. Η Ελιά της Θάσου είναι δέντρο ξεχωριστό και μας δίνει την ποικιλία ΄θρούμπα Θάσου’ μοναδική στην Ελλάδα και τον κόσμο, αυτό από μόνο του αποτελεί λόγο προστασίας αυτού του ιδιαίτερου, ευλογημένου λιόδεντρου που φύεται στον τόπο μας. Πολλά από τα δένδρα των ελαιώνων της Θάσου είναι αρχαία και υπεραιωνόβια και με τους καρπούς τους έχουν θρέψει γενιές και γενιές. Η επέκταση οικισμών μέσα σε αρχαίους ελαιώνες θα καταστρέψει έναν σημαντικότατο πλουτοπαραγωγικό πόρο, ένα μελλοντικό τουριστικό αξιοθέατο και ένα κομμάτι ιστορίας και πολιτισμού. Τα αρχαιότερα δένδρα θα πρέπει να καταγραφούν και να προστατευτούν. Όχι στις επεκτάσεις οικισμών μέσα σε αρχαίους ελαιώνες την στιγμή που υπάρχουν αρκετά χέρσα σχεδόν σε όλους του οικισμούς.

  1. Για την εξορυκτική δραστηριότητα στη Θάσο τα πρώτα ίχνη ξεκινούν το 20.000π.χ. στα προϊστορικά ορυχεία ώχρας στην περιοχή ‘Τζίνες’. Συνεχίζουν με άλλες εξορύξεις με σημαντικότερη αυτή του μαρμάρου, εντυπωσιακό αποτύπωμα αυτής της περιόδου αποτελεί ο ευρύτερος αρχαιολογικός χώρος της Αλυκής. Στην πιο πρόσφατη ιστορία σημαντική παρουσία στην μεταλλευτική ιστορία των νησιών του Αιγαίου είναι αυτή του Μεταλλευτικού μνημείου στην περιοχή των Λιμεναρίων, με ΦΕΚ 77766/2199 της 6/10/06 είναι χαρακτηρισμένος ως ιστορικός τόπος της Ελλάδας και το κτίριο ‘παλατάκι’ ως ‘έργο τέχνης’ με ΦΕΚ 713/Β/27-9-82. Αυτή η μοναδική ιστορική διαδρομή μπορεί να αποτελέσει μοχλό για μια ήπια ανάπτυξη και απάντηση σε κάθε κερδοσκοπική επιβουλή σύγχρονων εξορύξεων χωρίς προοπτική και με αμφισβητούμενα κέρδη.

  2. Η Θάσος διαθέτει 10 ορεινούς παραδοσιακούς οικισμούς. Θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε οι οικισμοί αυτοί να διατηρήσουν τον παραδοσιακό χαρακτήρα τους μαζί με τις γύρω από αυτούς περιοχές. Παραδοσιακά κτίρια, κήποι, αναβαθμίδες, νερόμυλοι, παλιά λιοτρίβια θα πρέπει να διαφυλαχτούν.

  3. Οι όποιες παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον του νησιού με έργα που αλλοιώνουν το τοπίο του νησιού, όπως οι ανεμογεννήτριες που απαιτούν τεράστιες επεμβάσεις δρόμων και εκσκαφών, αλλά και η μεγάλη όχληση που προκαλούν, θα ακυρώσουν το ‘Νατούρα’ αλλά και τις προσπάθειες ήπιας τουριστικής ανάπτυξης. Το ίδιο ισχύει και με τα λατομεία μαρμάρου, το ‘αποτύπωμά τους’ έχει αρνητικό ισοζύγιο στον τόπο και αφήνει ένα τόπο χωρίς καμιά προοπτική για τους κατοίκους.

Πιστεύουμε ότι οι επισημάνσεις μας αυτές θα ληφθούν σοβαρά υπ όψιν, μαζί με άλλες που θα κατατεθούν από φορείς και πολίτες του νησιού και θα στοχεύουν στην ίδια κατεύθυνση, έτσι ώστε να διαφυλάξουμε τον τόπο μας από τυχόν υποβάθμιση και με τον νέο χωροταξικό σχεδιασμό να μπουν τα θεμέλια για μια πραγματική αειφόρο ανάπτυξη με σεβασμό στον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Από το Δ.Σ. της Περιβαλλοντικής Κίνησης Θάσου

τηλ. επικ.: 6957200011 – 6972416001

Θάσος 22/3/2016

 

Advertisements
Αναρτήθηκε στις Δελτία τύπου. Leave a Comment »

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: